Interview in Libelle Gezond Special

Januari 2019
Tekst: Marlies Jansen
Fotografie: Brenda van Leeuwen

 

Designer en illustrator Marenthe Otten maakt mensen over de hele wereld blij met haar kleurrijke illustraties en verzint steeds nieuwe, spannende projecten. Zoals haar the Art Beat Club, waarin ze andere mensen helpt hun creativiteit en andere talenten aan te boren.

Haar illustraties zijn fantasievol, kleurrijk, grappig. Intrigerend ook, je blíjft ernaar kijken. Ze heeft fans over de hele wereld, mensen die simpelweg blij en gelukkig worden van wat zij maakt. Marenthe’s werkt prijkt in kranten en tijdschriften (van Het Parool en Flow tot Happinez) maar ook op postzegels, wenskaarten, boeken, posters en kalenders. Ze won prestigieuze internationale prijzen in Europa, New York en Tokyo. Jarenlang was Marenthe grafisch vormgever en ontwerper en combineerde ze dat met illustreren, wat ze nu bijna fulltime doet. En ze bruist alweer van haar nieuwste plan, want ze heeft net the Art Beat Club opgericht, een academie met workshops en cursussen om anderen te helpen hun creativiteit aan te boren. Marenthe bestaat voor 99,99% uit pure passie staat op haar website. Hoe dóet ze dat toch, zo gedreven blijven? 

 

Frisse blik

Marenthe vertelt over een vriendin, die tijdens een schrijfcursus ontdekte dat ze vastgeroest was. “De cursisten moesten naar buiten met de opdracht ‘kijk naar de dingen zonder ze een naam te geven’. Mijn vriendin ging koffiedrinken bij Ikea. Onderweg naar het restaurant liep ze de hele winkel door, langs de banken die ineens geen banken meer waren, of zelfs maar dingen om op te zitten, maar geheel nieuwe objecten. Verfrissend vond ze dat, het haalde haar uit vaste denkpatronen.” Marenthe herkent dat. “Ik doe dat soort dingen voortdurend. Zodra ik teveel comfort ervaar en sleur dreigt, of dat nu in werk, relaties of een manier van denken is, zoek ik een uitweg.” Niet dat ze dan altijd rigoureus het roer omgooit, dat alles anders of beter moet; het gaat haar erom met een frisse blik te blijven kijken. 
“Ik heb een continue drang naar vernieuwing, naar verrijking. Ik lees bijvoorbeeld veel. Boeken als De edele kunst van not giving a fuck, Terug naar huis van zenleraar Norman Fisher en De kracht van kwetsbaarheid van Brené Brown bijvoorbeeld. Ook volgde ik een opleiding tot meditatiedocent, en een verkorte opleiding familieopstellingen. Ik onderzoek graag, vind het fijn me te verwonderen. Dat maakt me blij. Om wat er allemaal is in het leven, en hoe bijzonder dat is.”

Onbegrensde mogelijkheden 

Avontuur is haar met de paplepel ingegoten. Haar moeder was logopediste, maar dol op reizen. “Hup, daar gingen de ski’s op het dak en reden we naar Oostenrijk. Of naar het Berlijn van vóór de val van de Muur. Naar Barcelona, Engeland, Schotland. Mijn moeder nam mijn broer en mij ook gewoon een maand mee naar Italië om Italiaans te leren. Ze sprak vijf talen, kon goed organiseren maar was ook creatief. Ze nam me mee naar exposities en leerde me naaien en knutselen. Gitaar spelen kon ze ook. Niet normaal, zo veelzijdig en energiek als zij was.” Ook haar vader – die het reizen aan zich voorbij liet gaan omdat hij daar niet van hield - prikkelde Marenthe’s fantasie en manier van kijken. “Hij was leraar en bioloog en wist werkelijk álles over planten, bomen en dieren.” ’s Nachts trok hij er vaak op uit om vossen, dassen en herten te fotograferen. Hij hield uilen, op een gegeven moment had hij er wel honderd. En dan hadden ze in Huize Otten ook nog Hongaarse jachthonden, katten, ratten, cavia’s, fretten, en vlogen er een tamme ekster en een kauw in en uit.  
“Als kind vond ik het niet altijd leuk dat het er bij ons wat Pipi Langkous-achtig aan toeging. Ons overbuurmeisje at gewoon elke avond om half zes, wij waren ánders.” Achteraf ziet ze dat vooral het reizen heeft bepaald hoe zij in het leven staat. “Het heeft me laten zien dat de wereld openligt. Je kunt eruit gaan, verfrissing zoeken, terugkomen en de dingen anders bekijken. Het is net als met stenen beschilderen, wat we ook vaak deden thuis: simpel, maar je kunt er zóveel mee. De mogelijkheden zijn onbegrensd. Werkelijk alles is inspiratie voor mij. Daaraan heb ik nooit gebrek.” 

 

Rariteitenhoekje

Haar atelier bevindt zich in een saai kantoorgebouw maar zodra je de deur opent, kom je in een andere wereld. Een wereld met doosjes met kralen, met stempels, kunstboeken in alle soorten en maten, een bord vol alle denkbare kleuren verf. Antieke prentjes, een servies, bollen wol. Beschilderde en bestippelde klompen, en iets wat Marenthe haar rariteitenhoekje noemt, met kaarten en illustraties die ze inspirerend vindt. Op haar bureau staat een schaaltje met miniatuur speelgoeddieren. “Deze flamingo kreeg ik van mijn dochter, Lila. Ik kan er intens van genieten als dat beestje hier zo staat.” Een chaotisch rommeltje is het atelier beslist niet, integendeel: de ruimte oogt opgeruimd, gestructureerd. Het is een oase van rust. Dit is de plek waar ze schetst en schildert, dingen uitprobeert, nadenkt en terloops een blijmakende kreet als ‘Geluk is leuk!’ post op haar Facebookpagina.  

Discipline

Het lijkt allemaal zo ontspannen en gezellig dat je als bezoeker visoenen krijgt van een fröbelende Marenthe met een pot dampende thee en een kat opgekruld aan haar voeten. Van de dag starten met ochtendrituelen als yoga en meditatie. Marenthe lacht: “Ik heb één ritueel en dat is mijn grootste zonde: ik drink ’s morgens eerst een kop koffie, op mijn nuchtere maag.” Opstaan met yoga en meditatie zou ze best willen. “Soms doe ik dat ook een tijdje. Het effect is zó groot. De keerzijde van veel inspiratie hebben, is namelijk dat het soms een rollercoaster is in mijn hoofd en lichaam. Als ik mediteer ben ik rustiger, gebalanceerder, meer geaard. Heel apart wat dat met je doet, al doe je het maar een kwartier per dag.”
“Maar”, vervolgt ze, “je hebt wél de discipline nodig om daarvoor elke dag een half uur eerder op te staan. ‘Discipline is het belangrijkste in het leven’, zei mijn vader vroeger altijd, en pas nu weet ik: hij had gelijk. Het gaat om volhouden. Dóórgaan, ook als je twijfelt of je het wel kunt, als er iets mislukt of je tegenslag hebt. Succes komt echt niet vanzelf, schei toch uit. Dat komt niemand aanwaaien.” En succes, dat draait voor haar niet om miljoenen op haar bankrekening of om het winnen van prijzen (al vond ze dat wél geweldig), maar dat je een vervullend leven kunt creëren. “Voor jezelf én voor anderen.” 

 

Verdriet

Begin dit jaar liep haar relatie stuk, een maand later stierf haar vader. En ze moest ook nog verhuizen met haar atelier. “Er kwam zoveel tegelijk op me af, dat ik dacht: dat kan ik niet handelen. Ik had kunnen vluchten in hard werken, maar besloot: ik ga dit aan, ik ga hier doorheen. En dat was niet prettig, al dat verdriet.” Het was een stroom waartegen ze zich niet kon verzetten. “Soms zat ik simpelweg te huilen op de bank. Dat was belangrijk: om met mezelf te zijn en het verdriet er te laten zijn, in plaats van toe te geven aan de neiging het weg te stoppen en iets leuks te gaan doen. Werk stond op een lager pitje. Dat ik kinderen heb – ze zijn 12 en bijna 15 jaar – helpt ook. Ik moest iedere morgen op tijd opstaan, dat hielp om structuur te handhaven.” 
Zo’n groot verdriet heeft ze vaker gehad, zoals na de scheiding van de vader van haar kinderen. “39 was ik, en ik wist me toen geen raad met al die gevoelens als verdriet en boosheid. Ze schoten alle kanten op, beheersten mijn leven.” Ze was stuurloos, moest zichzelf opnieuw richting geven - óók op werkgebied. “We hadden samen een goedlopend ontwerpbureau, dus ook dat was finito. Waar lag nu mijn kracht? Ik ging grafisch ontwerpen, en steeds meer richting illustreren. Zie je? Toen was er die urgentie.” Ze doelt op wat ze eerder in het gesprek vertelde: dat het mensen, wanneer het leven lekker verloopt, aan de noodzaak ontbreekt om nieuwe horizonten te ontdekken en ergens vol passie in te gaan. “Waarom zou je het anders gaan doen als je leven leuk en goed is, met werk, partner en kinderen?” 
Noodgedwongen jezelf opnieuw uitvinden is vooral een kwestie van weer gaan vóelen in plaats van denken en piekeren, weet Marenthe inmiddels. “Dan komt ook langzaamaan die drive weer.”

 

Dartelen en draven

‘Rebel with a mission’ noemt ze zichzelf op haar site. Want the Art Beat Club, die heeft ze opgericht omdat ze wat te vertellen heeft. “Ik heb zoveel mooie dingen gecreëerd. Mijn werk blijf ik leuk vinden, maar ook daarin zoek ik verrijking. Ik zie dat ik anderen kan helpen in bepaalde processen.” De club is voor artistieke avonturiers, voor creatievelingen die last hebben van blokkades maar ook voor de debutant die wil ‘leren dartelen en draven’. Ze geeft workshops en wil online cursussen ontwikkelen om een groter publiek te bereiken. Ook wil ze creativiteit in het bedrijfsleven brengen. 
Wat creativiteit met mensen doet? “Veel! Mensen leven en werken vaak op de automatische piloot. Dat geeft op den duur weinig voldoening, waardoor ze niet optimaal functioneren." Schilderen, tekenen of iets anders maken helpt mensen van dreutelen naar daadkracht, van twijfel naar vertrouwen en van hoofd naar hart, weet ze. "We zitten zo vast in onze overtuigingen: zo hoort het, zo doen we het. Creativiteit kan helpen uit die conditioneringen te komen. En ik heb er plezier in om anderen te helpen hun vuur te vinden of te hervinden, ze hun unieke talenten te laten aanboren. Om ze zich op dat gladde ijs te begeven: toe maar!”
Zelf bevond ze zich ook op glad ijs om dit avontuur aan te gaan. “Doodeng vond ik het, om mijn plannen waar te gaan maken. Wat had ik nou toe te voegen?” Maar ze zette door, precies zoals ze van haar vader had geleerd. Ze bleef in zichzelf geloven. “Ik denk óók: wat maakt het uit of maar twee mensen komen of een Ziggodome vol? Ik wil wat vertellen en dat heeft zin.”

 

Meer inspiratie & geluk 

8 tips van Marenthe om een drive (terug) te vinden of te houden  

1. Blijf nieuwsgierig

Probeer open te staan voor nieuwe wendingen, mensen en situaties. Wees je bewust van vastgeroeste overtuigingen die we hebben (‘Zo hoort het’, ‘Zo moet het’) en probeer ze los te laten.


2. Neem afstand

Vaak heb je niet door dat je in een vastgeroest proces zit als je maar door blijft hollen. Probeer af en toe afstand te nemen en voel: word ik elke dag opnieuw blij van wat ik doe? Of eigenlijk niet zo? Nee? Ga dan de verandering aan. Je hebt maar één leven en je kunt je tijd maar één keer gebruiken. 


3. Creëer

Creatief bezig zijn helpt om uit een sluimerstand te komen. Schilderen, tekenen, muziek maken, het maakt niet uit wát je doet, maar je komt erdoor in beweging op andere gebieden in het leven. Het helpt patronen te doorbreken, een mindset te veranderen en te groeien.  


4. Mediteer 

Las voor je begint een klein meditatiemoment in, bijvoorbeeld door met gerichte aandacht cirkels te tekenen. Zo kom je tot jezelf, en kun je van daaruit met je creativiteit aan de slag gaan. 


5. Deal met verdriet en mislukking

Mislukkingen, teleurstellingen, verdriet en verlies horen bij het leven. Ga ze aan, vóel ze. Blijven ze het dagelijks leven echter teveel beheersen, dan helpt een praktische aanpak: parkeer de gevoelens tijdelijk om ze op afgebakende momenten bewust te ervaren. Marenthe dacht over haar intense liefdesverdriet bijvoorbeeld: ‘Liefdesverdriet, je bent er, ik zie je en het is vreselijk, maar nu ga ik even werken. Vanavond tussen 19.00 en 20.00 ga ik je weer voelen.’ Tegen die tijd was ze vaak zo druk met leuke of prettige dingen, dat de noodzaak om terug te vallen in verdriet en passiviteit minder werd. 


6. Kijk wat er is

We lijden allemaal verliezen in het leven. Vrienden, ouders, een bedrijf, de liefde. Besef hoe rijk je ondanks dat bent. Kijk eens goed om je heen: wat is er allemaal wél? Soms kijken we in de verkeerde hoek. Het is ook niet verkeerd om op sommige punten in je leven op zoek te gaan naar een leraar of coach die je leert om naar een andere hoek te kijken.


7. Ga dóór

Hoe vaak laat je je weerhouden iets nieuws te doen of leren door gedachten als ‘dat kunnen anderen veel beter’ of ‘wie zit hier nou op te wachten’? Dóe het gewoon, begeef je eens op glad ijs. Maak mislukkingen, daar groei je van. Eng, zeker, maar blijf geloven in wat je doet. Je kunt het. Twijfel of emoties zijn prima, maar het zijn 'slechts' emoties, laat je er niet door leiden. Alle mensen die ergens komen, zijn dóór gegaan. 


8. Heb lol

Marenthe schrijft sinds een paar maanden. Omdat verschillende mensen (o.a. ook haar beide ouders) in haar omgeving daar erg goed in zijn, dacht ze: laat maar, ik kan dat niet. Maar laatst zat ze op de bank en begon ze te schrijven, en ze hád toch een lol. Dus wat maakt het uit, of maar één persoon of driehonderd mensen het ooit lezen? Heb plezier.